Monthly Archives

October 2019

Personal Blog

Can’t keep up!

Met bewondering zie ik mensen met oneindige energie (althans, zo lijkt dat) werken, bloggen, sporten, gezond eten, een huishouden met wat kinderen en / of huisdieren runnen en ook nog tijd hebben voor hobbies, vrienden etc. Mij is het duidelijk niet gelukt de afgelopen maanden, vooral het bloggen, vrienden onderhouden (sorry allemaal) en sporten schoot er bij in. Waarom laat je die dingen altijd als eerste schieten als je je even niet zo top voelt?! Of was er ook gewoon niet zo veel te vertellen sinds de laatste keer dat ik een blog schreef (feb 2019…)?

Niets is minder waar, het ontbreekt mij zelden aan woorden. Mijn publieke dagboek is overigens te lezen op instagram, oversharing is my middle name. Maar om echt even te zitten, de woorden te vinden om een interessant en leesbaar verhaal neer te zetten, vertellende foto’s te posten. Het kwam er gewoon niet van, te druk met andere dingen.

Slaapkamer

Verlof

De reden dat ik er nu wel aan toe kom? Ik heb sinds een paar dagen ouderschapsverlof (of eigenlijk nog compensatie i.v.m. te veel gewerkte uren, dan nog wat vakantie en dan pas echt “verlof”)! Say what?! Jup het is echt waar, over een kleine 4-6 weken (ik heb een track record die helaas steeds ver voorbij de uitgerekende datum gaat) komt spruit nummer drie zich hopelijk melden en daar kijken we natuurlijk enorm naar uit!

Als ik eindelijk weer eens een paar uurtjes alleen ben in huis vind ik pas de rust om weer even achter de computer te duiken. Want als je mij vraagt wat ik het allermeeste mis sinds onze verhuizing naar Zweden dan is het misschien wel dat. Gewoon heel af en toe een uurtje voor mijzelf. Geen kinderen, geen werk, geen huishouden. Iets wat in Nederland toch vaker en makkelijker te realiseren was. En hoeveel ik ook van mijn lieve druifjes houd (zoveel dat ik er zelfs nog wel eentje wilde), af en toe alleen met je eigen gedachten in eigen huis is soms erg bevrijdend. Op de uren dat ik werk na zijn de kinderen vrijwel altijd bij mij, dus dat ze nu op schooltje zijn en ik alleen thuis is oprecht iets unieks.

Naar aanleiding van het verlof leek me het wel weer een geschikt moment om even rustig op te schrijven wat er allemaal gebeurd is en wat dat precies inhoud voor mij om zwanger te zijn in Zweden.

Stella’s kamer

Verbouwen, alweer!?

Nadat de bovenverdieping eindelijk helemaal af was, vonden we het wel tijd voor het volgende project. We krijgen geregeld de vraag wat onze plannen zijn t.a.v. ons verblijf in Scandinavië. Hoe lang we in Zweden willen blijven? Heel eerlijk. We weten het echt oprecht niet. Het leven hier heeft voor- en nadelen, daar heb ik al vaker over geschreven. We kijken van jaar tot jaar en we zien het allemaal wel. Zolang we blij zijn met onze baan (en er genoeg mogelijkheden voor ontwikkeling zijn), ons huis, ons leven hier dan blijven we. Geeft de balans iets anders aan, dan zullen we die aan moeten passen en kijken wat we dan willen. Dus nee, geen 5 jaren plan, maar meer een van dag tot dag plan!

Al een aantal jaar hadden we wel het gevoel dat we heel graag ons gezin nog wat wilden verrijken, maar de tijd was er niet eerder rijp voor. Begin 2019 gingen we er na lang wikken en wegen voor en sneller dan gedacht kondigde onze lieve derde dochter zich al snel aan. Rijkdom, want het is niet zo maar iedereen gegeven.

De verbouwing van de boven etage was nog maar net af en de nieuwe verbouwplannen dienden zich al weer aan. Want hoe zouden we de kamers gaan verdelen? We sliepen nog met zijn vieren in de drie slaapkamers beneden, maar dat zou niet meer gaan als de baby er is. En ook die oude vergeelde kurkenvloer in de slaapkamers was nodig aan vervanging toe. Na al dat harde werken op zolder leek het ons logisch de dames naar boven te verhuizen, aangezien daar prachtige kamers zijn die slechts door bezoek of de natte was werden gevuld. Dus voor we het wisten verhuisden de dames naar boven vlak voor de zomer. Het is even wennen geweest. Stella ging van ledikant naar groot bed en Merle verder van ons af. Nog steeds liggen dekens wel eens verkeerd, zijn er nachtelijke toiletrondes, nachtmerries of is Merle bang voor monsters, dieren, spoken, schaduwen of geluiden. Sommige nachten mogen we er wel 4 x uit, maar ach, dan kunnen we vast wennen aan het babyritme.

Stella’s kamer
Merle’s kamer

Vervolgens gingen we aan de slag in de slaapkamers beneden: oude kasten eruit, stucen, schuren, stucen, schuren, verven van muren, houtwerk, verwarmingen en deuren, bezoekjes aan IKEA, nieuw parketvloertje erin. Maar het resultaat vinden we zelf weer verbluffend en smaakt altijd naar meer. De kamers zijn fris en wit en veel ruimer dan voorheen wegens efficiënter gebruik. De nieuwe logeerkamer is wederom BnB waardig en de baby kamer krijgt al vorm en het verlangen naar dat kleine meisje groter. De nieuwe pax kast was uiteraard in no-time gevuld.

Guestroom

Zwanger in Zweden

Met nieuwsgierigheid en belangstelling krijg ik geregeld vragen over hoe dat verlof er hier nu allemaal aan toe gaat. Ik kreeg al wat leuke vragen en ga daar proberen antwoord op te geven. Nu ben ik deels ervaringsdeskundige, deels moet ik dat nog worden, dus hoe het precies allemaal zal zijn en welke regels er precies zijn moet ook ik nog uitvinden.

Alleen de zwangerschapscontroles zijn al wat anders dan in Nederland en zo kreeg ik mijn eerste echte echo pas bij ruim 12 weken (en slechts alleen als je aanvullende diagnostiek zou willen (nekplooimeting) anders is den eerste structurele echo bij 20 weken, daar waar ik in Nederland gewend was een vroege echo (zwangerschapsweek 8-9) te krijgen). Best spannend om dan pas te horen of het daadwerkelijk een goede zwangerschap is en of het er daadwerkelijk wel eentje of toch niet stiekem twee of drie zijn. De NIPT test wordt in onze regio niet aangeboden (tenzij de nekplooi afwijkend) dus het voelde wel wat als terug in de tijd gaan aangezien we dat drie jaar geleden wel hebben laten doen. Uiteindelijk konden wij daarvoor in een kliniek in Malmö terecht (2 uur van ons huis vandaan). Zweden is op gedeeld in regio’s en het beleid verschilt per regio, best vreemd want in een andere regio krijg je dus een andere behandeling dan in de onze. Met 20 weken volgde de volgende en tevens laatste echo. Alles was gelukkig binnen de normale grenzen en dus mogen we nu ook maar hopen dat alles gezond is.

Babykamer

Bevallen in Zweden

Bevallen gebeurd overigens in het ziekenhuis. Thuisbevallingen bestaan hier (in onze regio althans) niet. Bevallingen in de auto en langs de weg of in de ambulance zijn hier overigens wel geregeld aan de orde, aangezien het ruim een uur rijden is naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis waar je ook daadwerkelijk veilig kan bevallen. Met verbazing kijk ik dan ook naar alle commotie over bevallen op Urk. De gedachte dat je ruim een uur met weeën in een auto moet zitten lijkt mij overigens niet super aantrekkelijk. Sowieso super super spannend allemaal!

Kraamzorg bestaat hier overigens ook niet. Vaak mag je nog even in het ziekenhuis blijven (meestal 48 uur) en daarna kun je het thuis allemaal zelf uitzoeken. Met 8 weken komt het equivalent van het consultatiebureau bij je langs (in mijn geval mijn directe collega’s). Mocht je tussen het ontslag uit het ziekenhuis en die 8 weken er wat aan de hand zijn kan je naar het ziekenhuis (op een uur rijden). Ook zo’n semi-leuk kraampakket ontvang je hier niet. Dus als newborn mama heb je nog geen idee van de gigantische kraamverbanden die je naderhand nodig zal hebben. Gelukkig heb ik inmiddels al de nodige ervaring en de oude Nederlandse lijstjes nog in de doos met babyspullen gevonden, dus die ben ik aan het afvinken.

Babykamer

Het verlof in Zweden

Verlof in Zweden is van een andere categorie dan in Nederland, de buitencategorie mag ik wel zeggen. In Nederland krijg je een schamele 16 weken, waarvan 4 minimaal van te voren moeten worden opgenomen. Als partner van mag je sinds 2019 blij zijn met 5 hele werkdagen.

Zweden is van oudsher veel liberaler en streeft in die zin echt naar genderequality. Het hecht veel belang aan het feit dat kinderen zeker het eerste jaar fulltime bij hun ouders zijn. Er bestaan dan ook geen (gesubsidieerde) opvangmogelijkheden voor kinderen onder de één jaar. Als ouders krijgt je beiden een evenredig aantal verlof dagen betaald door de overheid. In totaal zijn dat 480 dagen gedeeld over twee ouders. 390 dagen krijg je betaald op basis van de inkomsten voor de bevalling (details volgen later in dit blog). Overigens wel tot een bepaald plafond en van dat plafond krijg je dan weer ongeveer 80% mits je 7 dagen per week opneemt. De overige 90 dagen krijg je 180 kronen (ongeveer 15 euro) per dag. Je mag deze dagen wel aan elkaar schenken op weer 90 dagen na, die je alleen zelf mag opmaken. Volg je me nog?

Babykamer

Je kan tot 7 weken voor de bevalling je dagen beginnen op te nemen, maar dat doen overigens de meeste vrouwen niet. Die werken door tot het gaatje om vervolgens erna zo lang mogelijk thuis te kunnen zijn. Want ja 240 dagen is geen heel jaar en dus moet je wel een beetje spaarzaam zijn. Helaas vond ik deze zwangerschap vanaf een week of 30 erg zwaar. Extreem veel harde buiken en dat heeft er toe geleid dat ik al eerder wat minder ging werken en mij gedeeltelijk ziek heb moeten melden. Gelukkig heb ik nu dan echt vrij!

Overigens krijgt de partner nog 10 extra dagen rond de bevalling. Daarboven op heb je tot dat het kind 18 maanden is als ouder recht om thuis te zijn van je werk zonder dat je daarvoor dagen op hoeft te nemen. Je zou dus 18 maanden onbetaald thuis kunnen zitten en vervolgens betaalde ouderschapsverlofdagen op kunnen nemen. Ook kan je kiezen hoeveel dagen per week je uitbetaald wilt krijg om op die wijze dagen te sparen. Veel vrouwen nemen dan ook vaak maar 3 of 4 dagen per week (met vergoeding naar ratio) op om vervolgens zo lang mogelijk thuis te kunnen zijn en wel (wat) betaald te krijgen.

Gedurende het eerste jaar heb je als ouder ook recht om tegelijkertijd verlof te hebben. Van deze zogenoemde dubbeldagen krijg je er 30 (dit kost dus in totaal 60 dagen). Daar boven op kan de partner eventueel nog dagen op nemen van een ander kind en zo alsnog samen vrij zijn boven op de 30 dubbeldagen. Tegen de tijd dat het kind 4 jaar is mag je maximaal 90 dagen sparen die je vervolgens weer op moet nemen voor het kind 8 jaar oud is, anders komen ze te vervallen. Dit doen dan ook veel ouders, vandaar dat in de maanden juli en augustus er vaak amper gewerkt wordt.

Slaapkamer

Financiën in Zweden

De vraag kwam hoe dit alles gefinancierd wordt. Försäkringskassan, letterlijk “de vezekeringskassa”, zal deze vergoeding op zich nemen en is vanuit de overheid geregeld. Tot aan een plafond / maximum van 38740 kronen (ongeveer 3500 euro) aan salaris bij een werkgever per maand krijg je ongeveer 29670 kronen (ongeveer 2740 euro) bruto per maand van de verzekeringskassa. Hoeveel je krijgt wordt berekend aan de hand van het salaris 6 maanden voorafgaand aan het verlof. Dit laatste bedrag (29670 kronen maximaal per maand) is mits je 7 dagen per week ouderschapsverlof opneemt. Verdien je daarboven (dus dus dus boven de 38740 kronen per maand) dan heb je pech. In sommige gevallen betaald de werkgever nog een toelage en vult gedeeltelijk aan, maar in mijn geval is dit bedrag echt minimaal en daarvan krijg ik pas de helft als ik weer drie maanden aan het werk ben na mijn verlof. Het is dus niet zo, dat je evenveel krijgt als dat je normaal gesproken verdiend als je werkt. Iedereen weet denk ik wel dat je als arts aardig verdient en wij zullen er dan ook op achteruit gaan. Nee, ik klaag absoluut niet. Ik ben alleen eerlijk en geef aan dat het krijgen van een kind voor de meeste mensen geen vetpot is en dat het “verplicht” thuis zijn na het krijgen van een kind ook absoluut (o.a. financiële) nadelen heeft.

Hoe je het beste met deze verlofdagen om kan gaan leer ik van mijn collega’s. De gemiddelde zweed is behoorlijk slim en geslepen om deze dagen zo ideaal mogelijk in te zetten. Geld is dan ook duidelijk ondergeschikt ten opzichte van vrij zijn in de zomer!

Merle en haar bureau.

Hoe Paul en ik het zullen verdelen? We hebben nu het plannetje dat ik tot ongeveer sept 2020 vrij zal zijn. Paul zal gespreid wat daagjes opnemen (hij heeft nog 200 dagen van Stella over, die voor haar 4e verjaardag in juli 2020 nog op “moeten”). Om vervolgens vanaf mei 2020 tot november 2020 ook te mogen genieten van het vaderschapsverlof. We denken zelfs al voorzichtig na over het maken van een grote reis tijdens ons gezamenlijk verlof in het voorjaar. Maar goed, eerst maar eens kijken hoe de bevalling gaat en of baby 3 gezond is en hopelijk zo mee gaat in het gareel en geen huilbaby wordt.

Opvang voor de kinderen

Een van de grootste veranderingen voor de meisjes (naast het feit dat ze er natuurlijk een zusje bij krijgen) is overigens het feit de regels rondom de kinderopvang enigszins bijzonder zijn. Althans dat vinden wij, Nederlanders. De Zweden vinden het niet meer dan logisch! Er is in Zweden schoolplicht vanaf het jaar dat je 6 wordt ( (in het jaar dat je zes wordt ga je vanaf de zogenoemde herfst naar de voorschoolseklas). Tot en met 5 jaar zit je dan ook op de voorschool. Het aantal uren dat je als kind naar school mag hangt af van de werkzaamheden van de ouders. Zijn er werkende ouders mogen de kinderen de uren naar school dat de ouders ook daadwerkelijk werken. Ben je als ouder bijvoorbeeld met ouderschapsverlof mogen kinderen onder de 6 slechts 15 uur per week naar school (althans dat is de regel in onze gemeente, dit kan per gemeente variëren). Dit wordt meestal verdeeld over 3 dagen van 5 uur. In onze gemeente is dit van dinsdag tot en met donderdag tussen 9.00 en 14.00u. Dit in tegenstelling tot hun huidige uren (van 7.45-15.30u).

Slaapkamer

Overigens betaal je voor deze 15 uur per week een schijntje (ongeveer 100 euro per maand voor 2 kinderen) of het kan zelfs gratis vanaf 3 jaar, mits je er mee akkoord gaat dat je kinderen maximaal 515 uur per jaar naar school gaan, anders is het wat meer en mogen ze ook alle vakanties na (met uitzondering van 2 weken kerst en 4 weken zomervakantie).

Met andere woorden: je krijgt als ouder met verlof er niet alleen een baby bij, je krijgt ook je andere kinderen onder de 6 jaar weer thuis (op 15 uur per week na). Vooral dat laatste baard mij wel eens zorgen want ik zal Merle en Stella natuurlijk nooit zo veel en goed en leuk kunnen vermaken als een dag op de voorschool. Alleen al vanwege het feit dat ze thuis geen vriendjes of vriendinnetjes hebben en ik ook veel tijd met het huishouden en de baby kwijt zal zijn. Ik ben ook totaal niet creatief en heb een schurfthekel aan verven en knutselen. De muren zullen de aankomende winter vast wel eens op mij / ons afkomen, aangezien het naar buiten gaan in de vrieskou / sneeuw met een new born ook zijn limitaties heeft. Ik heb op bol.com een grote bestelling gedaan met allerlei educatieve Nederlandse boekjes, schriftjes en spelletjes want stiekem maken wij ons ook wel eens zorgen of ze geen achterstand oplopen t.o.v. kinderen op een Nederlandse school die al de hele week met 4 jaar naar school gaan.

Merle & Stella

Overigens gaat het echt super goed met Merle en Stella. Ze worden oprecht groot (5 jaar en 3 jaar) en verheugen zich erg op de komst van hun zusje. Ze willen graag flesjes geven, maar de poepluiers mag ik straks doen van ze. Dagelijks komen ze met allerlei zelf verzonnen namen hoe baby 3 mag gaan heten. Hun Zweeds is vloeiend en het Nederlands is ook goed. Alhoewel familie soms wel moeite heeft om ze goed te verstaan omdat met name Stella wel wat Zweeds door haar Nederlands mixt. Dat vinden ze overigens zelf hilarisch en halen geregeld grapjes uit met opa, maar ook met de juf op school. Hoe dat straks zal gaan is ook reuze spannend, maar ik maar me niet al te veel zorgen.

Kortom! Veel veranderingen voor de boeg! Dat houdt het leven in ieder geval avontuurlijk en we kijken uit naar de periode die komen gaat met de komst van baby 3. Het werd een wat technisch en voor mij ook ingewikkeld verhaal. Hopelijk toch wat duidelijker nu?! En heb ik een beetje kunnen antwoorden op jullie vragen en reageer vooral als je nog meer wilt weten!

Veel liefs,

Isabelle