Personal Blog

Midsommar update!

Update uit zomers Zweden!

Wat vliegt de tijd! Cliché, wel waar! Mijn laatste post is al weer ruim vier maanden geleden en sindsdien ben ook ik nu echt druk aan het werk. Tijd voor een update! Wat zeg ik, druk aan het werk?! Nu niet hoor, ik heb namelijk 6 weken vrij! Dat wil zeggen: 2 weken vakantie en 4 weken ouderschapsverlof. Niet vanwege de komst van een derde kind, zoals sommigen al dachten (wellicht vanwege wat extra kilos i.c.m. het ouderschapsverlof), maar niets is minder waar. Wel vanwege het feit dat we nog heel veel dagen hebben staan voor Merle. Deze dagen (480 per kind minus de dagen die ik Nederland heb gehad) moeten we grotendeels op nemen voordat Merle vier wordt, anders verdwijnen ze. Dus nu is een extra lange periode vrij het gevolg. Zalig, wat een luxe. We gaan niet alle dagen opmaken, want ik ben juist zo blij om weer te kunnen werken en voor Paul is dat werk technisch nu ook niet haalbaar. Maar een verlengde vakantie is natuurlijk totaal niet verkeerd. En zeker voor Paul, na een intensief en super leerzaam jaar incl 2 verhuizingen best wel een beetje gewenst.

Zodoende nu dus een Midsommar update, want echte lente hebben we dit jaar eigenlijk niet gehad. De winter ging geruisloos over in prachtig zomers weer. Wat een zaligheid. We hebben ongelooflijk genoten van ons fijne huis en met name de grote groene bloemrijke tuin. Vanwege onze graskniprobot (beter bekend als buitenbumba) hebben we er verder geen omkijken naar! Met dit weer hoeven wij dus niet eens echt op vakantie. In tegenstelling tot vorig jaar geen eindeloze dagen met grijs weer en regen, maar stralende zon met blauwe lucht! Op ons houten terras hebben we dan ook van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat zon! Het gras is er overigens wel dor van, maar mij hoor je niet klagen. We zitten pas halverwege. Midsommar!

Midsommar in Zweden!

Afgelopen zaterdag was het zover, het feest der feesten, het grote Midsommar feest, de langste dag van het jaar. Vorig jaar schreef ik er ook al wat over (zie hier) Al maanden wordt er over gepraat en worden voorbereidingen getroffen. Overigens wordt het in principe de middag / avond  tevoren gevierd. Midsommar Afton. Dit jaar waren wij door een collega van mij uitgenodigd, die in een plaatsje naast ons dorp woont. Op zijn stuk land, naast het bos, organiseert de schietvereniging namelijk jaarlijks een groot feest. Dansen rond de meiboom en met volksdansers uit de buurt in traditionele kledij. Heel wat mensen kwamen er op af. De ongeschreven regel is dat iedereen zijn eigen koffiemandje meeneemt inclusief zelfgemaakte aardbeientaart. Uiteraard maakten de meisjes en ik een echte bloemen krans met vers geplukte bloemen uit eigen tuin!

Doordat we dit jaar het Zweeds verstonden, mensen hadden om ons bij aan te sluiten en Merle en Stella alle liedjes en dansjes kenden werd het een heel leuk feest. We voelden ons even onderdeel van het geheel, bijna Zweeds. Naderhand gingen we op de Fika (Lees: koffie met dit keer zowaar een borrel) bij mijn collega en zijn vrouw. Wist je dat je tucjes hier met smör eet? Zo’n rood huis zoals boven aan op de pagina te zien is toch wel een beetje “the Swedish dream”. Het bos waar we doorheen fietsen op weg naar de meiboom is ook van hem. De meiden, Paul en ik hebben er van genoten. Het is werkelijk bijzonder te zien dat deze traditie van het Zuiden tot het verre Noorden van het land op vrijwel exact dezelfde manier gevierd wordt met bij ieder huishouden min of meer dezelfde “lekkernijen” op tafel: verse aardappels met dille, veel grädde, sill (haring maar dan niet rauw met uitjes maar verwerkt), snaps en aardbeien. Zoiets kennen wij in ons kikkerlandje niet echt. Het creëert een saamhorigheidsgevoel!

Ondertussen kan ik nu voor het eerst even bijkomen van het hectische jaar en het werken als arts in Zweden. En hoewel ik mij in het begin behoorlijk gehandicapt, achterlijk en doofstom voelde gaat dat inmiddels echt een heel stuk beter. Of, gewoon goed, lagom (niet goed, niet slecht), zoals altijd, met af en toe wat moeilijkheden die bij het vak horen. Het leek mij leuk om daar nu wat meer over te schrijven vandaag, om jullie een beetje mee te nemen in mijn werkdag . Om eens stil te staan bij de verschillen. Althans, de verschillen, zoals ik dat dan ervaar. Het is niet de waarheid, maar mijn waarheid zoals ik dat nu beleef.

Läkare

Na het behalen van de taaltoets heeft het even geduurd voordat het papierwerk rond was, maar sinds begin maart ben ik officieel Specialist i Allmänmedicin, ook wel distriktsläkare genoemd. En vanaf april werk ik ook zo (incl dito salaris, niet geheel onbelangrijk). Läkare is het Zweedse woord voor arts, het woord doktor wordt ook gebruikt. Wanneer ze nu precies läkare of doktor zeggen is me niet geheel duidelijk. Meestal komt het woord doktor samen met een naam (dokter Isabelle). Zowel patient als zorgpersoneel wordt hier getutoyeerd. Geen u of beleefdheidsvorm. Patienten spreken mij met mijn voornaam aan en ik roep hen uit de wachtkamer met die van hen. Best een beetje wennen. Ergens vond ik een stukje afstandelijkheid en respect juist wel prettig. In beide richtingen, hoor. Met name een 80+er bij de voornaam aanspreken voelt vreemd.

De werkdag update

Mijn dag begint om 8u met een minuut of 15 bijeenkomst met alle artsen. We beginnen vrijwel altijd om 8.07 om dan tot 8.20-8.25 u uit te lopen. Irritant, aangezien mijn eerste patient om 8.15 wordt ingepland. Gelukkig heb ik hier voor nieuwe niet-acute patienten 45 minuten. Wellicht vragen jullie je af wat ik dan allemaal doe. Dat vraag ik mijzelf ook wel eens af. Ik ben er in ieder geval vaak best druk mee. Grootste verschil is dat ik ieder consult dicteer in plaats van zelf wat opschrijf en dat moet netjes en redelijk uitgebreid. Geen afkortingen bijvoorbeeld. Alleen dat dicteren, zoeken naar de juiste woorden, kostte mij in het begin vaak even veel tijd als het consult. Gelukkig gaat dat steeds beter. Er worden ook acute patienten in gepland, waarvoor ik iets korter de tijd heb (30 min). Hier zijn de verpleegkundigen goed opgeleid en vangen veel “kleine kwalen” weg. De gemiddelde patient is dus een stuk ingewikkelder met meer comorbiditeit (meerdere ziektes bij een patient) dan in Nederland. Daarnaast mogen ze hier meer klachten per consult bespreken en omdat veel patienten behoorlijk lang moeten wachten op een afspraak (indien het door de verpleegkundige als niet acuut wordt beschouwd kan dit zelfs een paar weken zijn) en daardoor komt er vaak een hele berg. Van top tot teen wordt ieder kwaaltje besproken.  Voor mijn collega dokters: tractus anamnese positief. Gelukkig heb je hier dan meestal ook wel echt de tijd voor en dat voelt prettig. Dat je echt kan luisteren naar de patient. Er zijn een heel aantal patienten die geen Zweeds of Engels laat staan Nederlands spreken en zodoende zijn we aangewezen op een tolk, veel wonen pas enkele maanden in Zweden. Anderen wonen er al jaren en kunnen nog steeds geen woord Zweeds. Niet echt anders dan in Nederland overigens. Die tolk is vaak van een dusdanig belabberd niveau dat het eindeloos duurt voordat ik een duidelijk antwoord krijg. Vaak is de tijd al op voordat ik aan lichamelijk onderzoek toe kom, laat staan een plan met de patient kan bespreken.

Het gezondheidscentrum aka vårdcentral

Ik werk in een groot gezondheidscentrum met een collega of 40. Naast artsen werken er verpleegkundigen, “onder”-verpleegkundigen, medisch secretaresses, laboranten die bloed afnemen, fysiotherapeuten en psychologen. Heel anders dan in Nederland, waar ik, als waarnemend huisarts geregeld de enige dokter was en de assistenten ook de hele dag druk zijn. De gespecialiseerde verpleegkundigen doen hier de triage. Er is ook een telefoonnummer (1177) + website (een soort thuisarts.nl) waarbij patienten 24/7 om raad kunnen vragen en informatie kunnen opzoeken. Bij vrijwel alles kan ik de onder-verpleegkundige om hulp vragen. Ideaal en handig, maar aan de andere kant kost het stiekem vaak meer tijd dan als ik het allemaal zelf even zou doen, zoals ik dat vanuit Nederland ook gewoon gewend ben, aangezien ik vaak even op ze moet wachten. Waarbij ze bijvoorbeeld helpen? Gynaecologisch onderzoek, injecties, hechten, ECG, bloeddruk opname, temperatuur meten, bloedafname etc. De verpleegkundigen geven hier de medicatie en verzorgen wonden. Daarnaast is er dagelijks een “licht acuut spreekuur” ofwel het inloop spreekuur waar ik een keer per week als arts de verantwoordelijkheid draag. Dat lijkt nog het meest op het dagelijkse spreekuur in Nederland. De verpleegkundige doen het voorwerk, nemen vast de nodige onderzoeken af en verifiëren de anamnese. Op een ochtend zie ik dan tussen de 10-17 patienten. Op een andere dag waarbij ik gewoon spreekuur heb zijn dat er ongeveer 8 – 10 (ik werk tot 14.30u). We doen ook visite bij het verpleeghuis maar in principe geen acute visites en ook geen huisbezoeken (tenzij bv bij een palliatieve patient). Er bestaat ook een palliatief team met arts die vanuit de provincie werkt dus veel palliatieve patienten hebben we niet echt. Veel overleg met de thuiszorg en het verpleeghuispersoneel gebeurd via messenger of telefonisch.

Eerste versus tweede lijn

De samenwerking met de tweede lijn (de lokale ziekenhuizen) ervaar ik als minder laagdrempelig en een stuk minder gemakkelijk dan in Nederland. Waar ik in Nederland over het algemeen heel prettig contact had met “de medisch specialist”, waarin er nav mijn vraag samen gekeken wordt hoe een patient het best geholpen kan worden, probeert de medisch specialist hier de patient zo lang mogelijk van zijn bordje te houden. Het liefst gebeurt de volledige diagnostiek door en op kosten van de huisarts en dus in de eerste lijn. Minder werk is beter. Vandaar dat mijn huisartscollega’s mij ook adviseren om niet te overleggen met een specialist maar bij twijfel gewoon te verwijzen. Als ze het onnodig vinden dan wijzen ze de verwijzing wel af. Gelukkig kan ik terecht bij mijn bijzonder aardige en prettige begeleider die al ruim 35 jaar bij dit gezondheidscentrum werkt en alles onderhand wel gezien en meegemaakt heeft. Heel prettig. Hij was overigens ook degene van wie dat prachtige rode huis met bos is en door wie wij een echte Zweedse Midsommar hebben kunnen vieren. Merle en Stella voelden zich ook direct thuis bij hem (toen hij hier haardhout uit zijn bos voor de komende winter kwam brengen) en zij praatten honderduit tegen hem in het Zweeds.

Gekscherend zeg ik dan ook wel eens dat je hier pas verwijst met een diagnose in plaats van voor de diagnose. Gezien de lange wachtlijsten voor diagnostische onderzoeken, het hele scala vraag je als huisarts aan, kan dit in mijn beleving nog al eens voor een delay zorgen. Er is wel een mogelijkheid om patienten versneld te verwijzen bij bijvoorbeeld de verdenking van kanker. Maar helaas is dat dan weer over een heel specifiek zorgtraject en als het dat dan niet blijkt te zijn komt de patient weer bij je terug. Dat er dan eventueel elders in een ander orgaan een probleem kan bestaan is irrelevant. In mijn opinie heel vreemd, wederom een delay voor de patient en frustratie en onzekerheid bij zowel patient als dokter.

Adminstratie…

Er is veel administratie, alles wordt gedicteerd en overal wordt een “intyg” ofwel een bewijsje voor gevraagd. Met name het werk voor de verzekeringskassa, die de zieken betaalt naq14 dagen ziekte, is enorm tijdrovend. De Zweden kunnen elkaar lekker bezig houden met veel onnodige en overdreven administratie. Een groot deel van de tijd spendeer je als arts dan ook aan het beoordelen van een gezondheidssituatie voor de patient. Zowel bij zieke patienten als patienten die gezond zijn.

Jour

Inmiddels heb ik ook deelgenomen aan een aantal diensten (= jour). Een dienst is op een doordeweekse dag van 17.00-21.00 uur (in het weekend van 8.00-21.00 in twee shifts) en wordt gedaan als poortwacht bij het lokale ziekenhuis, 45 min van Älmhult. Je bent de enige huisarts en wordt geholpen door de verpleegkundigen van de SEH, die ondertussen ook druk zijn met acute patienten op de eerste hulp. Alle patienten die niet bij de huisarts terecht kunnen overdag worden hiernaar toe verwezen.  Zo kan het zijn dat je bij aanvang van de dienst al 10 patienten op je hebt zitten wachten. In augustus zal ik mijn eerste twee diensten alleen doen. Ondanks dat ik als waarnemer al vele uren op de nodige huisartsenposten heb gespendeerd, vind ik dit toch wel een beetje spannend. Gelukkig is het dus maar 4 uurtjes en ook daaraan komt vanzelf een eind.

Conclusie

Al met al dus behoorlijk wat verschillen maar nu ik ruim 9 maanden aan het werk ben waarvan 3 officieel als huisarts kan ik wel zeggen dat ik het super fijn vind om weer te werken. Het werk is in essentie natuurlijk hetzelfde en ik heb al ongelooflijk veel geleerd in korte tijd. Het Zweeds is in principe geen probleem meer en ondanks een spraakgebrek zo nu en dan, red ik mij goed. Mijn chef is heel coulant en geeft mij de tijd om in de materie en protocollen te komen. Het dagelijks werken tot 14.30 u bevalt ook goed. Niet te lange dagen en wel de continuïteit zowel op het werk als thuis. De nodige nascholingen heb ik al gevolgd en na een jaar ploeteren op het Zweeds is het zo fijn om ook weer met het huisartsenvak bezig te zijn! De huisarts weet en kan hier veel en er is hier genoeg mogelijkheid om bij te leren en mij te verdiepen. Al met al denk ik, dat ik hier niet alleen als mens maar ook als dokter zal kunnen groeien.

Hoewel ik natuurlijk het voornemen heb om zowel het Zweeds-leren weer op te pakken door boeken te lezen (mijn vocabulair is vooralsnog vrij eenvoudig en simplistisch in het Zweeds) als aan mijn medische punten te werken (die ik nodig heb voor mijn herregistratie als huisarts in Nederland) deze vakantie, ga ik vooral eerst even op adem komen. Tijd met de meisjes doorbrengen en hopelijk ook met de nodige familieleden en vrienden als we volgende week op het thuisland aan gaan. Voor het eerst, misschien wel ooit, hebben we geen plan, niks geboekt en geen idee waar we naar toe zullen gaan en wat we zullen doen. Ergens ook wel lekker! Tot zover dan ook deze update!

Ik wens jullie allemaal in ieder geval een fantastische zomer toe!

Veel liefs,

Isabelle

 

 

You Might Also Like

9 Comments

  • Reply
    John en Hetty
    26 June 2018 at 22:20

    Wat een verhaal, een Zweeds roman. Geweldig hoe jullie in Zweden aarden en integreren. Een voorbeeld voor Nederland . We zijn zeer trots op jullie. Liefs Hetty en John

  • Reply
    John Sandeee
    26 June 2018 at 22:23

    Een schoolvoorbeeld van integratie. Geweldig hoe jij, jullie daar aarden. Lieve groet van Hetty en John

    • Reply
      smålandlife
      28 June 2018 at 20:31

      Super lieve hartverwarmende woorden! Dank!

  • Reply
    Fleur
    27 June 2018 at 10:15

    Wat een fijn verslag Isabelle! De foto’s maken me echt heel blij (die met jullie vieren: prachtig!). Goed om te lezen dat jullie steeds meer jullie plek vinden, ik herinner me vorig jaar nog.. toen je vertelde hoe je ongemakkelijk volgde met die rondjes om de boom. Nu lijkt het allemaal best bij je te passen haha! Dank voor deze tijdsbesteding tijdens het surveilleren, zit hier met een grote glimlach voor de klas.

    LIEFS

    • Reply
      smålandlife
      28 June 2018 at 20:30

      Haha ja all in, noemen Paul en ik dat dan! Helaas treffen we dit weekend niet in zweden maar wellicht kunnen we wel een onderonsje met eline regelen in het bossche? X

  • Reply
    BJ
    27 June 2018 at 10:34

    Wat ontzettend leuk om over jullie ervaringen in Zweden te lezen! (En ook dat mijn aardappelen met dille en haring in dillesaus die we hier in Amsterdam aten op Midsommar Afton, niet hadden mistaan op een tafeltje in Zweden!)
    Geniet van jullie vrije weken!

    • Reply
      smålandlife
      28 June 2018 at 20:29

      Haha nee prima zweeds maal zo te horen! Liefs isabelle

  • Reply
    Eline
    27 June 2018 at 15:14

    Ha Isabelle,

    Leuk om weer een verslag te lezen. En inderdaad fijn om te lezen dat het zo goed gaat! Gezellige foto’s!

    De dames en Paul de groeten en ik hoop je deze zomer te zien!

    x Eline

    • Reply
      smålandlife
      28 June 2018 at 20:29

      Dank eline! Lijkt mij ook gezellig! Fixen we! X

    Leave a Reply

    This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.